آنان را به صليب كشيدند . مرگ در طاعت بهتر از زندگى در معصيت است . آنان هرگز از دين خود برنگشتند . » « 1 » منظور از « صعب مستصعب » همان دشوارى پايدارى بر دين است . برخى گفته‌اند كه منظور از آن امور غيبى و آسمانى نزد اهل‌بيت است كه اين نظر البته بدون هيچ دليل بوده و بىپايه است . ( و لا يعي حديثنا إلا صدور أمينة و أحلام رزينة ) حديث اهل‌بيت همان گفته خدا و سنت رسول است كه جز گوشهاى شنوا و دلهاى گيرا آن را درك نمىكند . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « هركس با كتاب خدا و سنت محمد مخالفت كند ، كافر گشته است . » « 2 » امام رضا عليه السّلام نيز مىفرمايد : « ما از خدا و پيامبرش حديث نقل مىكنيم . . . سخن ما ، حقيقتى دارد و بر آن ، نورى است ؛ پس هر سخنى كه حقيقتى در آن است و نورى ندارد ، گفته شيطان است . » « 3 » ( أيها الناس ! سلوني قبل أن تفقدوني ، فلانا بطرق السماء أعلم مني بطرق الأرض ) منظور از راه‌هاى آسمان ، دانشهاى الهى و منظور از راه‌هاى زمين ، دانشهاى زمينى مانند صنعت و كشاورزى است . پيش از اين نيز عبارتى شبيه به اين همراه با شرحش گذشت . « 4 » ( قبل أن تشغر برجلها فتنة تطأ في خطامها و تذهب بأحلام قومها ) از من بپرسيد ، پيش از اين‌كه مرا از دست دهيد و دشوارى فتنه‌ها و گرفتاريها ، شما را بربايد . پيش از اين نيز عبارتى شبيه به اين همراه با شرحش گذشت . « 5 »

--> ( 1 ) . در المنثور : 2 / 301 ؛ تفسير الميزان : 6 / 83 ؛ كنز العمال : 1 / 216 ح 1080 . ( 2 ) . كافى : 1 / 70 ح 6 ؛ وسائل الشيعة : 18 / 16 . ( 3 ) . حدائق الناظرة : 1 / 10 ؛ بحار الانوار : 2 / 250 ح 62 و 96 / 264 . ( 4 ) . نك : شرح خطبه : 93 . ( مولف ) ( 5 ) . نك : شرح خطبه : 93 . ( مولف )